โรคBell’s palsy (อัมพาตใบหน้า)

   เกิดจากการอักเสบ หรือเสียหาย ของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 7 ที่ทำหน้าที่ควบคุมกล้ามเนื้อใบหน้า ทำให้กล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงครึ่งซีก 

https://www.facebook.com/mandarin.clinic.bkk/videos/1225154577919435

อาการของโรคอัมพาตใบหน้า

– รอยย่นที่หน้าผากจะหายไป เลิกคิ้วไม่ได้ – ตาปิดไม่สนิท ตาแห้ง ระคายเคืองตา น้ำตาไหล
– ปากเบี้ยว มุมปากตก ทำให้น้ำลายไหลออกทางมุมปาก เคี้ยวอาหารลำบากหรือการรับรู้รสลดลงปวดบริเวณหลังหู

ทดสอบว่าเป็นอัมพาตใบหน้ามั้ย
1. ยักคิ้วแล้วคิ้วขึ้น 2 ข้าง คิ้วต้องสูงเท่ากัน
2. ปิดตาทั้ง 2 ข้าง ตาทั้ง 2 ข้างต้องปิดสนิท
3. ยิ้มมุมปากต้องเท่ากันทั้ง 2 ข้าง


ระยะการเกิดโรค
แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ดังนี้
1. ระยะแรก (ระยะเฉียบพลัน)  ตั้งแต่เริ่มป่วยจนถึง 15 วัน
2. ระยะกลาง (ระยะฟื้นตัว)      ตั้งแต่วันที่ 16 จนถึง 6 เดือน
3. ระยะสุดท้าย (ระยะมีอาการหลงเหลือ)  ตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป 

บุคคลที่มีความเสี่ยง
1. หญิงตั้งครรภ์
2. คนที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง
3. กรรมพันธ์
4. ผู้ที่เคยประสบอุบัติเหตุ ได้รับการกระทบกระเทือนทางสมอง
5. ผู้ที่มีความเครียด พักผ่อนไม่เพียงพอ




สาเหตุทางแพทย์แผนจีน 

มักเกิดในคนที่ทำงานหนัก พักผ่อนไม่เพียงพอ ทำให้ร่างกายพร่อง (อ่อนแอ) เมื่อโดนลม ลมเย็น ลมร้อน และลมชื้น กระทบเส้นเอ็นบริเวณใบหน้าทำให้ลมปราณและเลือดไหลเวียนติดขัด กล้ามเนื้อหย่อน ไม่หดตัว เกิดเป็นอัมพาตใบหน้า


แบ่งออกเป็นกี่กลุ่ม

  1. ลมเย็นกระทำต่อเส้นลมปราณ
    พบในระยะแรก มีประวัติถูกลมเย็น 
  2. ลมร้อนกระทำต่อเส้นลมปราณ
    พบในระยะแรก มักเกิดหลังเป็นหวัด มีไข้ หรือติดเชื้อไวรัส 
  3. ลมชื้นและเสมหะกระทำต่อเส้นลมปราณ
    พบในระยะแรก มีอาการหน้ากระตุกหรือเกร็งชา วิงเวียนศีรษะ ศีรษะหนัก แน่นหน้าอก มีเสมหะร่วมด้วย
  4. ลมปราณและเลือดไม่เพียงพอ
    พบในระยะฟื้นตัวหรือเป็นโรคมานาน มีอาการเวียนศีรษะ แขนขาอ่อนแรงร่วมด้วย หน้าซีด
  5. ลมปราณพร่องและเลือดคั่ง
    พบในระยะหลังของการเกิดโรค อาจมีอาการกล้ามเนื้อใบหน้ากระตุกร่วมด้วย 

มีวิธีการรักษาอย่างไรบ้าง

  • ฝังเข็ม : การเลือกจุดฝังเข็ม จะวินิจฉัยจากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และการจีบชีพจร โดยจะฝังเข็มในบริเวณใบหน้า และจุดอื่นๆบนเส้นลมปราณที่คนไข้มีปัญหา
  • ยาจีน  
  • ครอบแก้ว : ครอบบริเวณใบหน้าตามจุดที่มีอาการ เพื่ออบอุ่นเส้นลมปราณ กระตุ้นการไหลเวียนเลือดและช่วยคลายการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นบริเวณใบหน้า
  • นวดกดจุด : จะนวดคลึงเบาๆ ตามจุดปนะมาณ 30 วิยาที -1 นาที เพื่อผ่อนคลายเส้นเอ็น และกล้ามเนื้อบริเวณใบหน้า ช่วยให้เลือดไหลเวียน

             จุดที่ใช้ : อิ่งถาง,ชิงหมิง,หยางไป๋ ,ไท่หยาง ,อิ๋งเซี ยง,เสี้ ยกวาน,เจี๋ยเชอ,ตี้ชาง 

การดูแลตนเอง

–  หลีกเลี่ยงการกระทบของลม ไม่ว่าจะเป็นพัดลมหรือแอร์ ไม่แนะนำให้มีการเปิดเป่า, จ่อมาที่ตัวหรือใบหน้า

– งดเว้นการดื่มแอลกอฮอล์ และการสูบบุหรี่

-พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่โหมงานหนัก

-ออกกำลังกายสม่ำเสมอ 

-หากิจกรรมทำเพื่อลดความเครียด


การบรหารใบหน้า
1
. ย่นหน้าผาก ยักคิ้ว 2 ข้าง คิ้วข้างที่ขยับไม่ได้ให้ใช้มือช่วยยกให้เท่ากับคิ้วอีกข้าง หลังจากนั้นจึงปล่อยมือ โดยให้คิ้วค้างอยู่ต่ำแหน่งเดิมให้ได้มากที่สุด
2.ขมวดคิ้ว ย่นจมูก หลับตาแน่น ข้างที่ขยับไม่ได้ให้ใช้มือช่วยย่นจมูก ปิดตา หลังจากนั้นจึงปล่อยมือ
โดยพยายามหลับตาค้างไว้ให้ได้มากที่สุด
3. ทำแก้มป่อง พยายามปิดปากไม่ให้ลมรั่วออกมา หากขยับไม่ได้ให้ใช้มืออีกข้างช่วย
4. ทำปากจู๋ หากขยับไม่ได้ให้ใช้มืออีกข้างช่วย
5. ยิ้มยิงฟัน เหยียดริมฝีปากให้กว้างที่สุด หากขยับไม่ได้ให้ใช้มืออีกข้างช่วย
6. ยิ้มหุบฟัน เหยียดปาก หากขยับไม่ได้ให้ใช้มือช่วยดึงริมฝีปาก

แต่ละท่าให้ทำซ้ำๆ 10 ครั้ง

ระยะเวลาในการรักษา

ระยะเวลาในการรักษา ช้าหรือเร็ว ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค สภาพร่างกายและการดูแลร่างกายของผู้ป่วยแต่ละคน แต่ 80% ของผู้ที่รักษาด้วยการฝังเข็มจะเริ่มมีอาการดีขึ้น เมื่อรักษาต่อเนื่องเพียง 3-4 สัปดาห์ แนะนำให้มารักษาอย่างต่อเนื่อง 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ 

พ.จ.ภัทราภรณ์ ผดุงวัฒนะโชติ

9 thoughts on “โรคBell’s palsy (อัมพาตใบหน้า)

Leave a Reply

Your email address will not be published.